Белите дробови, тагата, нервниот систем и она што телото го кажува пред да најдеме зборови…
Понекогаш тагата не започнува со солзи. Понекогаш започнува со една долга воздишка. Со тежина во градите. Со чувство дека не можеме да земеме доволно воздух. Со потреба постојано да вдишуваме длабоко, како телото да бара нешто што не успева целосно да го добие. И токму затоа толку често велиме:
„Ми тежи на градите.“
„Не можам да земам воздух.“
„Како нешто да ме притиска.“
Ова можеби значи дека тагата буквално се „сместува“ во белите дробови. Но значи нешто многу интересно: нашите емоции, нервниот систем и начинот на кој дишеме не функционираат одделно еден од друг.

ТРАДИЦИОНАЛНАТА МЕДИЦИНА ОДАМНА ЈА ЗАБЕЛЕЖАЛА ОВАА ВРСКА
Во традиционалната кинеска медицина белите дробови традиционално се поврзуваат со тагата и жалоста. Тоа е дел од еден стар систем на набљудување на човекот во кој физичките функции, емоционалните состојби, сезоните и различните органски системи се разгледуваат како меѓусебно поврзани. Современата медицинска перспектива тоа не го поддржува и според неа не може да кажеме дека тагата буквално се складира во белите дробови. Но старото набљудување има една интересна допирна точка со она што денес го знаеме: емоционалната состојба навистина може да го промени начинот на кој дишеме.

ШТО СЕ СЛУЧУВА ВО ТЕЛОТО КОГА ТАГУВАМЕ?
Кога човек поминува низ загуба, шок, голема тага или продолжен емоционален стрес, мозокот не го доживува тоа само како „мисла“. Телото реагира. Во реакцијата учествува автономниот нервен систем — системот кој управува со голем број функции кои не ги контролираме свесно: дишењето, срцевиот ритам, варењето, потењето, крвниот притисок и многу други телесни реакции. Затоа, кога нашата емоционална состојба се менува, може да се промени и нашиот здив.
Кај некого станува плиток.
Кај друг станува побрз.
Некој несвесно го задржува воздухот.
Друг постојано воздивнува.
А некој чувствува како никогаш да не може да го заврши оној „вистинскиот длабок здив“.
И сето тоа може да се случува без човекот свесно да одлучи дека ќе дише поинаку.

ЗОШТО ВОЗДИШКАТА Е ТОЛКУ ЧЕСТА КОГА СМЕ ЕМОЦИОНАЛНО ОПТОВАРЕНИ?
Воздивнувањето е нормален дел од дишењето. Не е знак на слабост. Не е само драматична реакција. Телото природно прави повремени подлабоки вдишувања.  Но интересно е што нашата емоционална состојба може да влијае врз зачестеноста и ритамот на тие воздишки. Затоа понекогаш, после долго плачење, доаѓа еден огромен длабок здив. Како телото за момент да се обидува повторно да најде простор. Не случајно плачот и дишењето се толку тесно поврзани. Кога плачеме, ритамот на дишење се менува. Се појавуваат кратки вдишувања. Задржување. Воздишки. Па повторно подлабок здив. Тоа е една од најочигледните ситуации во кои можеме буквално да видиме дека емоцијата има телесен израз.

„КАКО ДА НЕ МОЖАМ ДА ЗЕМАМ ЦЕЛ ЗДИВ“
Ова е чувство кое многу луѓе го опишуваат во периоди на стрес или силна емоционална напнатост. Човекот дише. Кислород има. Но субјективното чувство е: „Не можам да вдишам до крај.“ Потоа започнува уште подлабоко да вдишува. Уште почесто да воздивнува. Да го набљудува дишењето. И понекогаш токму таа постојана контрола дополнително го нарушува природниот ритам. Затоа секогаш сум внимателна со советот: „Само земи неколку длабоки вдишувања.“ Понекогаш не ни треба посилен здив. Ни треба помирен здив. Побавен. Поприроден. Без присилување.

А ШТО СО ЧУВСТВОТО НА ТЕЖИНА ВО ГРАДИТЕ?
Емоционалниот стрес не го менува само дишењето. Може да ја промени и мускулната напнатост. Луѓето под стрес често ги креваат рамениците, ја затегнуваат вилицата, вратот и мускулите околу градниот кош. Дишењето постепено станува повеќе „горно“ — во градите — наместо мирно и ритмично. И тогаш човек може да чувствува:

• притисок,
• стегање,
• тежина,
• затегнатост,
• потреба постојано да зема длабок воздух.

Затоа телото понекогаш изгледа како да ја „носи“ емоцијата.  Не затоа што таа е магично сместена во некој орган. Туку затоа што емоциите го менуваат начинот на кој нервниот систем управува со телото.

МОЖЕ ЛИ СТРЕСОТ И ТАГАТА ДА ВЛИЈААТ И НА МИРИСОТ НА ЗДИВОТ?
Индиректно — да. Не затоа што тагата сама по себе создава мирис. Но периодите на силен стрес можат да доведат до: сува уста, намалено лачење плунка, дишење преку уста, промени во исхраната, долго останување без храна, рефлукс или желудочни тегоби. А сето тоа може да влијае врз мирисот на здивот. Сепак, ако лошиот здив е постојан, причината најчесто треба да се бара прво во усната празнина, забите, непцата, јазикот, крајниците, носот и синусите, а кај дел од луѓето и во рефлуксот. Не треба автоматски да се припишува на стрес или емоционална состојба.

ЗАТОА ПОНЕКОГАШ НЕ ПРАШУВАМ САМО „КАДЕ ТЕ БОЛИ?“
Во холистичкиот пристап за мене симптомот е почеток на разговорот, а не крај. Ме интересира: Кога започнал? Што се случувало во животот во тој период? Каков е сонот? Каква е дигестијата? Какво е дишењето? Каков е апетитот? Колку долго трае стресот? Дали човекот постојано е во состојба на напнатост? Не затоа што секој симптом има емоционална причина. Нема. Но затоа што емоционалната состојба може да биде еден од факторите што ја менуваат физиологијата на телото. И токму тука холистичкиот пристап може да биде многу вреден — ако не го заменува медицинскиот преглед, туку ја проширува сликата.

КАКО ДА МУ ПОМОГНЕМЕ НА ТЕЛОТО ПОВТОРНО ДА НАЈДЕ МИРЕН РИТАМ?
Не мора секогаш да правиме сложени техники. Понекогаш најмногу му помагаат наједноставните нешта. Тивка прошетка. Помалку екран и информации. Сон. Разговор со човек пред кого можеме да бидеме искрени. Плач кога ни доаѓа да плачеме. Нежно движење. Молитва. Медитација. Време во природа. И дишење кое не го форсираме. Еден едноставен ритам што често го користам е: вдишување околу 4 секунди и нежно издишување околу 6 секунди.
Не мора да биде совршено. Не треба да има задржување на здивот. Целта не е да го „победиме“ телото. Целта е да му дадеме сигнал дека повеќе не мора постојано да биде во готовност.

А ПОНЕКОГАШ НАЈВАЖНОТО Е ДА НЕ ЈА БРКАМЕ ТАГАТА
Имаме чудна потреба секоја непријатна емоција веднаш да ја поправиме. Да ја потиснеме. Да ја рационализираме. Да бидеме силни. Да продолжиме. Но тагата е дел од човечкиот живот. Кога губиме човек. Кога завршува однос. Кога се руши план. Кога сме разочарани. Кога нешто што сме сакале не се случило. Кога нашиот живот повеќе не изгледа како што сме замислувале. Не секоја тага треба веднаш да биде „третирана“.  Понекогаш треба да биде проживеана.

МОЖЕБИ ТОКМУ ЗАТОА ЗДИВОТ Е ТОЛКУ МОЌЕН СИМБОЛ
Од првиот здив со кој доаѓаме на свет до последниот здив со кој го напуштаме, дишењето постојано нè следи. Не можеме да го чуваме воздухот засекогаш. Мораме да вдишиме. И мораме да пуштиме. Можеби токму затоа низ толку култури и традиции здивот добил толку силно симболично значење. Вдишуваме. Задржуваме. И пуштаме. Истото понекогаш мора да го направиме и со она што го носиме во себе.

ТЕЛОТО ЧЕСТО КАЖУВА НЕШТО ПРЕД НИЕ ДА НАЈДЕМЕ ЗБОРОВИ ЗА ТОА
Ова е една од најважните работи што ги гледам во мојата работа. Телото не е непријател.Ниту секој симптом е нешто што треба веднаш да го замолчиме. Понекогаш симптомот е информација. Не секогаш знаеме веднаш што значи. Но вреди да го слушнеме. Затоа кога некој ќе ми каже:  „Не знам што ми е. Само чувствувам дека не можам убаво да земам воздух.“ – не ме интересира само здивот.  Ме интересира човекот. Што му се случува. Како спие. Како јаде. Како се чувствува. Што носи. Што задржува. И што можеби одамна немал простор да пушти. Не затоа што секоја болест започнува од емоциите.
Туку затоа што здравјето никогаш не е само еден орган. Тоа е човекот како целина.

HYGIA by Dr. Viktorija
Од моето знаење и срце. За вашата добробит.

© HYGIA by Dr. Viktorija. Текстот, фотографиите и визуелниот дизајн се заштитени со авторски права. Секое неовластено користење, копирање или споделување без согласност е забрането.