Понекогаш велиме: „Тоа одамна помина.“ „Не ми е веќе важно.“ „Простив.“ „Продолжив понатаму.“

И можеби навистина сме продолжиле.
Сме станале наутро.
Сме работеле.
Сме создале семејство.
Сме се смееле.
Сме се грижеле за други.
Сме научиле да функционираме како ништо да не се случило.

Но некои приказни не завршуваат само затоа што престанавме да зборуваме за нив.
Некои зборови остануваат во нас.
Некои погледи.
Некои отсуства.
Некои разочарувања.
Некои моменти во кои очекувавме љубов, а добивме студенило.
Моменти во кои очекувавме заштита, а моравме сами да се заштитиме.
Моменти во кои очекувавме некој да нè избере — а не нè избра.

И затоа понекогаш велам: Телото памети и кога умот мисли дека простил.
Не затоа што телото е наш непријател. Токму спротивното. Телото е можеби најискрениот сведок на нашата животна приказна.

Кога болката е поврзана со мајката…

Мајката е нашиот прв свет. Првото место на кое треба да почувствуваме сигурност. Првата прегратка. Првото чувство дека припаѓаме некаде. Но не секој однос со мајката е лесен. Некои жени пораснале со мајка која многу ги сакала, но никогаш не умеела тоа да го покаже. Некои со критика. Некои со постојано споредување. Некои со чувство дека мораат да бидат добри, тивки, успешни и послушни за да заслужат љубов. Некои останале гладни за реченицата: „Горда сум на тебе.“ Други за: „Те гледам.“

Или едноставно: „Доволна си.“ Во холистичкиот поглед, градите се силно поврзани со женственоста, мајчинството, давањето, негувањето и примањето љубов. И можеби токму затоа толку многу приказни поврзани со мајката ги доживуваме токму таму — во просторот близу до срцето, до градите, до местото од кое даваме и примаме. Можеби прашањето не е: „Кој е виновен?“  Туку: „Што сè уште боли во мене кога помислувам на неа?“

Кога раната е од љубовта…

Љубовта може да биде едно од најлековитите искуства. Но може да биде и место каде што сме биле најранливи. Предавство. Одбивање. Напуштање. Понижување. Неверство. Тивка осаменост во брак во кој формално не си сама, а сепак никогаш не си се чувствувала поосамено. Колку жени научиле да молчат? Колку пати си рекла: „Добро сум.“, а не си била?

Колку пати си легнала покрај човек кој те повредил, а си ги голтнала солзите само за децата да не забележат? Во холистичката симболика, женскиот репродуктивен простор е многу повеќе од анатомија. Тоа е женскиот центар. Место поврзано со создавање, интимност,  доверба, женственост, блискост. И затоа не е чудно што многу жени токму таму ја чувствуваат тежината на неискажаните приказни. Не мораш веднаш да простиш. Не мораш ни да заборавиш. Но можеби можеш барем да престанеш да се преправаш дека не те болело. Тоа е почеток.

Кога си огорчена на самиот живот…

Постојат луѓе кои толку долго биле силни што веќе не знаат како изгледа да се потпрат на некого. „Ќе издржам.“ „Морам.“ „Немам избор.“ „Ако не направам јас, кој ќе направи?“ И така ден по ден. Година по година. Се собираат обврските. Се собираат разочарувањата. Се собираат луѓето кои се потпираат на тебе. А ти? Ти стануваш столбот на сите. И никој не прашува дали столбот е уморен. Колку често зборуваме за „товар на плеќите“ без да помислиме колку буквална може да стане таа реченица? Грбот. Рамената. Зглобовите. Во симболичкиот холистички поглед тие зборуваат за потпора, флексибилност, движење, способност да се наведнеме без да се скршиме.  Понекогаш можеби телото само прашува: „До кога сама?“

А што кога најголемата огорченост е кон себе?

Ова е можеби најтивката болка.  Затоа што од другите можеш да си заминеш. Но од себе — не можеш. Самокритика. Чувство дека никогаш не си доволно добра. Гледаш фотографија и веднаш ја бараш маната. Гледаш друга жена и веднаш се споредуваш. Ќе изедеш нешто, па ќе се казниш. Ќе погрешиш, па со денови ќе си ја повторуваш грешката. Ќе се погледнеш во огледало и ќе зборуваш со себе со зборови кои никогаш не би ѝ ги кажала на друга жена. Понекогаш храната станува повеќе од храна. Станува утеха. Пауза.  Награда. Начин да се пополни празнина. Начин да се замолчи нешто што не сакаме да го слушнеме. А понекогаш и телото станува место во кое несвесно се криеме. Од погледи. Од близина. Од сопствената ранливост. Но што ако наместо уште една диета, уште едно казнување и уште  едно „од понеделник почнувам“… си поставиш едно сосема друго прашање?
„За што сè уште не сум си простила?“
Можеби токму таму почнува една поинаква промена. Не од омраза кон телото. Туку од помирување со него.

А таткото?

За многумина таткото е првиот симбол на сигурност, заштита, потпора и признание. Но што ако таа сигурност ја немало? Што ако бил отсутен? Строг? Недостапен? Што ако никогаш не рекол: „Горда сум на тебе“ — или „Горд сум на тебе.“ Што ако цел живот несвесно си се трудела да докажеш дека заслужуваш признание? Некои рани не се големи затоа што се случило нешто драматично. Некои се големи затоа што нешто многу важно никогаш не се случило. Немало прегратка. Немало збор. Немало присуство. Немало чувство: „Тука сум. Безбедна си.“  И таквите празнини понекогаш ги носиме многу подолго отколку што сме свесни. Срцето во симболичка смисла е центарот на љубовта,  блискоста, довербата, радоста и ранливоста. Па затоа можеби не е чудно што токму таму ги чувствуваме некои од најдлабоките односи во нашиот живот.

ПРОСТУВАЊЕТО НЕ ГО МЕНУВА МИНАТОТО

И ова е најважниот дел. Простувањето не значи: „Во ред беше тоа што ми го направи.“ Не значи: „Ништо страшно.“ Не значи: „Повторно ти верувам.“ И воопшто не значи дека мораш повторно да му дозволиш на некого да влезе во твојот живот. Понекогаш најздравата граница е дистанцата. Но простувањето може да значи нешто друго. Не сакам повеќе да ја носам оваа приказна како камен во себе. Не сакам уште десет години да ја повторувам истата расправија во својата глава. Не сакам човек кој ме повредил пред многу години и понатаму да има толкава моќ врз мојот мир. Не сакам минатото постојано да ми го краде сегашниот момент. И токму затоа простувањето понекогаш не е подарок за другиот. Тоа е подарок за себе. 

Колку долго уште ќе го носиш она што те повредило?

Можеби денес не си подготвена да простиш целосно. И тоа е во ред. Можеби првиот чекор е само да признаеш: „Да. Ова ме повреди.“  Без да го минимизираш. Без да се убедуваш дека „има и полошо“.  Без да се срамиш што по толку години сè уште те допира. Некогаш процесот започнува само со дозволата да почувствуваш. Потоа да именуваш. Потоа да разбереш. Потоа можеби — да пуштиш. Не сè одеднаш. Малку по малку.

Кога умот не престанува да мисли…
Понекогаш не ни треба уште еден совет. Ни треба тишина. Топол чај. Згаснато светло. Неколку бавни вдишувања. Рака поставена на срцето. И пет минути во кои нема да се грижиме за сите други. Само ќе бидеме со себе. Во вакви вечери јас многу ја сакам маточината — Melissa officinalis. Не само како билка. Туку како мал вечерен ритуал. Да ја подготвиш чашата.  Да седнеш. Да не скролаш. Да не одговараш никому. Да вдишеш. И да си кажеш: „Безбедна сум. Можам да се опуштам.“ Понекогаш токму тие мали моменти се почетокот на нешто многу поголемо.

А МОЖЕБИ НЕ ТИ ТРЕБА САМО РАЗГОВОР…
Во мојата работа со телото многу често гледам колку човек може да биде напнат без воопшто да биде свесен за тоа. Задржан здив. Стегнат абдомен. Подигнати рамена. Напнатост околу дијафрагмата. Телото како постојано да е подготвено нешто да издржи. Токму затоа висцералната масажа за мене не е само работа со абдоменот. Таа е момент во кој конечно му даваме простор на телото да престане да „држи“. Со нежна работа на абдоменот, дијафрагмата и ткивата, со дишење, разговор и внимание кон сигналите на телото, создаваме простор за опуштање и повторно поврзување со себе. И понекогаш, кога телото конечно ќе омекне… доаѓа и здивот што долго бил задржан. Можеби солзи. Можеби тишина. Можеби само чувство: „Не знаев колку сум била стегната.“ Ако чувствуваш дека долго време носиш нешто што не знаеш како да го пуштиш, можеби не мораш сама да го правиш тоа. Дојди. Не за да го избришеме минатото. Туку за заедно да му дадеме простор на телото да се опушти. Да ги погледнеме старите рани. Да ги почувствуваме без да бегаме од нив. Да простиме таму каде што сме подготвени. Да пуштиме она што веќе не мора да го носиме. И повторно… да почнеме да дишеме длабоко. На платформата овде имаш дел за абдоменална висцеларна масажа. Закажи си термин и дозволи им на моите раце да го канализираат акумулираниот стрес во тебе.

Да се вратиме во своето тело.  Да се вратиме во сегашноста. Да почнеме одново.

И на крај… Не знам која приказна ја носиш. Не знам кој те повредил. Не знам дали била мајката, таткото, партнерот, животот… или можеби најмногу си се повредувала самата себе.

Но знам едно: не мораш цел живот да бидеш дом на нешто што некогаш те скршило. Можеш да поставиш граница. Можеш да плачеш. Можеш да кажеш „доста“. Можеш да простиш. Можеш и да не бидеш подготвена денес. Но можеш да започнеш. Со еден здив. Со една чаша чај. Со една искрена реченица кон себе. Со едно: „Подготвена сум полека да го пуштам.“ Прости. Пушти. Ослободи се. Не заради нив. аради себе. 🤍

Колку долго уште ќе го носиш она што те повредило?